Google Analytics zbiera dane odwiedzających na serwerach w USA, więc każda polska strona, która go używa, musi pokazać baner zgody na ciasteczka i zmierzyć się z przepisami RODO dotyczącymi transferu danych poza Europejski Obszar Gospodarczy. Matomo rozwiązuje ten problem inaczej: cały ruch zostaje na Twoim serwerze, a śledzenie bez ciasteczek można włączyć jednym przełącznikiem w ustawieniach. Poniżej krok po kroku, jak postawić Matomo na Saplo, jak wyłączyć baner zgody zgodnie z przepisami i jak przenieść historyczne dane z Google Analytics.
Dlaczego Google Analytics to problem RODO
Google Analytics domyślnie przesyła dane odwiedzających (adres IP, zachowanie na stronie, identyfikatory urządzenia) do infrastruktury Google, często poza Europejski Obszar Gospodarczy. To wymaga:
- banera zgody na ciasteczka analityczne, który obniża współczynnik konwersji,
- podstawy prawnej do transferu danych poza EOG (po wyroku Schrems II coraz trudniejszej do uzasadnienia),
- rejestrowania Google jako podmiotu przetwarzającego w dokumentacji RODO.
Kilka europejskich organów ochrony danych (między innymi austriacki i francuski) już uznawało standardową konfigurację Google Analytics za niezgodną z RODO. Nawet jeśli u Ciebie nikt tego nie zakwestionował, ryzyko zostaje, a każda kontrola albo skarga klienta może je uruchomić.
Czym jest Matomo
Matomo (dawniej Piwik) to open source platforma analityki webowej, która robi to samo co Google Analytics (ruch, źródła, konwersje, lejki, mapy ciepła w wersji Premium), z jedną kluczową różnicą: dane zostają na serwerze, który Ty kontrolujesz. Żaden trzeci podmiot nie ma do nich dostępu.
Dodatkowe zalety wynikające z tego, że to Twoja instalacja:
- śledzenie bez ciasteczek - opcja w ustawieniach, która w wielu przypadkach pozwala zbierać statystyki bez pokazywania banera zgody w ogóle, bo nie zapisujesz nic w przeglądarce odwiedzającego,
- dane nigdzie nie wypływają - nie ma podstawy do umowy powierzenia przetwarzania z zagranicznym dostawcą, bo przetwarzającym jest Twój własny Box,
- pełna historia bez limitów - Google Analytics po pewnym czasie agreguje i kasuje surowe dane, Matomo trzyma je tak długo, jak masz miejsce na dysku,
- własność danych - eksport surowych danych przez API albo bezpośredni dostęp do bazy MySQL, bez proszenia dostawcy o wyciąg.
Wymagania
Żeby postawić Matomo na Saplo, potrzebujesz:
- Boxa z uruchomionym Dockerem (silnik włącza go automatycznie przy instalacji z katalogu, wymagane jest nesting w kontenerze, co Saplo ma domyślnie),
- minimum 512 MB RAM wolnego na Boxie, przy większym ruchu warto zaplanować więcej,
- współdzielonej bazy MySQL, którą Saplo tworzy za Ciebie w tle (dokładnie tak samo jak przy instalacji WordPressa),
- domeny albo subdomeny
*.saploapp.plw cenie każdego planu.
Nie musisz nic konfigurować ręcznie, powyższe przygotowuje silnik receptur w momencie kliknięcia "Zainstaluj".
Instalacja krok po kroku
- W panelu Saplo wejdź w Katalog aplikacji i wybierz Matomo (kategoria "Dane").
- Wskaż Box, na którym ma stanąć, i domenę albo subdomenę, pod którą będzie dostępny panel analityki.
- Zatwierdź instalację. Silnik stawia kontener Docker z oficjalnym obrazem
matomo:5-apache, przygotowuje bazę MySQL i wystawia go pod wskazaną domeną przez nginx z darmowym SSL. - Po kilkudziesięciu sekundach domena odpowiada kreatorem instalacji Matomo w przeglądarce. Dane połączenia z bazą są już wypełnione, więc zakładasz tylko pierwsze konto administratora i pierwszą stronę do śledzenia.
- Na końcu kreatora Matomo pokazuje gotowy fragment kodu JavaScript do wklejenia na stronie, którą chcesz mierzyć.
Włączenie śledzenia bez ciasteczek
Żeby uniknąć banera zgody, w panelu Matomo wejdź w Administracja -> Strony internetowe -> Zarządzaj i przy wybranej stronie włącz "Śledzenie bez plików cookie". Od tego momentu Matomo identyfikuje odwiedzających na podstawie danych technicznych zapytania (bez trwałego identyfikatora w przeglądarce), co w większości przypadków zwalnia z obowiązku pokazywania banera zgody na ciasteczka analityczne. Warto przy okazji włączyć też anonimizację adresów IP (domyślnie Matomo maskuje ostatnie bajty adresu) oraz wyłączyć śledzenie odwiedzających z ustawionym nagłówkiem "Do Not Track", co dodatkowo wzmacnia argument zgodności z RODO. Ostateczną ocenę, czy Twoja konfiguracja spełnia RODO, warto skonsultować z prawnikiem, bo zależy od dokładnego sposobu zbierania danych, ale sam mechanizm eliminuje najczęstszy powód banera.
Import danych historycznych z Google Analytics
Rezygnacja z Google Analytics nie musi oznaczać utraty lat zebranych statystyk. Matomo ma wtyczkę importu danych z Google Analytics (obsługuje zarówno starszy Universal Analytics, jak i GA4), która działa jako osobny krok po instalacji: łączysz się z kontem Google przez OAuth, wskazujesz właściwość do zaimportowania, a Matomo w tle przenosi historyczne sesje, źródła ruchu i zdarzenia do własnej bazy. Import dużej witryny z wieloletnią historią potrafi trwać wiele godzin, bo Google Analytics API ma limity zapytań na minutę, ale proces działa w tle i nie blokuje bieżącego śledzenia nowych odwiedzin.
Raporty, cele i e-commerce
Podstawowa instalacja Matomo pokrywa to, czego większość stron faktycznie używa z Google Analytics: ruch w czasie, źródła (organiczny, płatny, social, referral), zachowanie na stronie, ścieżki wejścia i wyjścia oraz cele konwersji z lejkami pokazującymi, na którym kroku odwiedzający rezygnują. Dla sklepów internetowych dochodzi moduł e-commerce, śledzący koszyki, produkty i przychód, z tymi samymi raportami co w Google Analytics Enhanced Ecommerce, ale bez wysyłania danych transakcyjnych poza Twój serwer. Zaawansowane funkcje, takie jak mapy ciepła i nagrania sesji, wymagają płatnej wtyczki Heatmap & Session Recording od twórców Matomo, instalowanej ręcznie w panelu administracyjnym, poza samym kreatorem.
Wiele stron na jednej instalacji
Jedna instalacja Matomo obsługuje dowolną liczbę śledzonych witryn, więc jeśli prowadzisz kilka domen albo masz klientów, którym chcesz udostępnić analitykę, nie musisz stawiać osobnego kontenera dla każdej. W Administracja -> Strony internetowe -> Zarządzaj dodajesz kolejne strony, każda dostaje własny fragment kodu do wklejenia i własny, oddzielony zestaw raportów. Dostęp dla poszczególnych użytkowników nadajesz per strona, więc klient widzi tylko swoje dane, a Ty jako administrator masz podgląd całości.
Backup i aktualizacje
Kopie zapasowe zależą od wybranego planu: Box L i wyższe mają backup wbudowany w cenę (7 dni wstecz dla L, 14 dni dla XL, 30 dni plus kopia offsite dla XXL), a do Box S i M można dokupić backup dzienny jako dodatek. Przy Matomo backup obejmuje bazę MySQL z surowymi danymi analitycznymi, więc warto go mieć włączonego, zanim baza urośnie do rozmiaru, którego utrata realnie zaboli. Nowe wersje Matomo są zgłaszane w panelu administracyjnym, gdy tylko się pojawią, a sama aktualizacja to kilka kliknięć w tym samym panelu, bez potrzeby wchodzenia do konsoli kontenera.
Google Analytics kontra Matomo na Saplo
| Google Analytics | Matomo na Saplo | |
|---|---|---|
| Gdzie są dane | serwery Google, często poza EOG | Twój Box, w Polsce |
| Wymaga banera zgody | tak | nie, jeśli włączysz śledzenie bez ciasteczek |
| Podmiot przetwarzający w umowie RODO | nikt, dane nie opuszczają Twojego Boxa | |
| Limit historii danych | dane agregowane i kasowane po czasie | bez limitu, ograniczeniem jest dysk Boxa |
| Import historii z innego narzędzia | brak | wbudowana wtyczka importu z Google Analytics |
| Koszt | darmowy (płatny w GA360) | w cenie każdego planu Saplo |
| Kto administruje | Ty, ale bez ręcznego setupu serwera |
Najczęstsze pytania
Czy Matomo naprawdę zwalnia mnie z banera cookie? Jeśli włączysz śledzenie bez ciasteczek i nie zbierasz danych identyfikujących pojedynczego użytkownika, w większości przypadków tak. To wciąż zależy od całości Twojej konfiguracji, więc przy wątpliwościach skonsultuj się z prawnikiem od RODO.
Czy mogę zaimportować historyczne dane z Google Analytics? Tak, Matomo ma wtyczkę do importu danych z Google Analytics (Universal Analytics i GA4), opisaną w sekcji o imporcie wyżej. Import działa w tle i nie przerywa bieżącego śledzenia nowych odwiedzin.
Ile ruchu obsłuży Box z 512 MB RAM? To minimum na start dla małej albo średniej strony. Przy większym ruchu dokładasz RAM Boxowi na bieżąco, bez przenoszenia danych i bez restartu.
Czy Matomo umie to samo co Google Analytics? Podstawowe raporty (ruch, źródła, zachowanie, cele i konwersje, lejki, e-commerce) tak. Niektóre zaawansowane funkcje (na przykład mapy ciepła, testy A/B) w wersji open source są ograniczone albo dostępne jako płatne rozszerzenia w Matomo, ale do podstawowej analityki zgodnej z RODO w zupełności wystarczają.
Czy mogę śledzić kilka stron jedną instalacją Matomo? Tak, jedna instalacja obsługuje dowolną liczbę witryn, każda z własnym kodem śledzącym i oddzielonymi raportami, a dostęp nadajesz osobno dla każdej strony.
Co jeśli potrzebuję czegoś lżejszego niż Matomo? Jeśli funkcje takie jak lejki, e-commerce czy mapy ciepła są Ci niepotrzebne, warto sprawdzić Umami, lżejszą analitykę bez ciasteczek dostępną w tym samym katalogu aplikacji.
Jeśli masz pytania przy stawianiu Matomo na własnym Boxie, napisz do nas, pomożemy skonfigurować śledzenie bez ciasteczek i import danych krok po kroku.